HET TWEEDE DUEL:
EEN VROUWENGESCHIL


zondag 28 oktober om 11 uur - Erfgoedbibliotheek
Hendrik Conscienceplein 4

Een duel over vrouw-zijn en mens-zijn.
Maak het mee, geniet en engageer uzelf.
Vrouwelijkheid en mannelijkheid als een glijdend gegeven versus vrouw en man als biologisch verschil. Is er wel of niet een essentieel verschil tussen mannen en vrouwen? De binaire benadering van het genderaspect lijkt te moeten wijken. Gender is een geconstrueerd beeld. Zegt hoe we moeten zijn als man of als vrouw, werkt op grond van wat de maatschappelijke context creëert aan verwachtingen. Maar er is tegelijk ook de psychologische invulling. Vaak wordt gender nog vertaald in sociale ongelijkheden. Maar die verwachtingen kunnen veranderen: Culture does not make people. People make culture. If it is true that the full humanity of women is not our culture, then we can and must make it our culture. (Chimamanda Ngozi Adichie) We kunnen ondertussen ook veranderingen vaststellen die steeds meer aandacht schenken aan het loslaten van de klassieke genderbeelden. Er is oog voor een glijdend idee van vrouwelijkheid en mannelijkheid bij individuen. Gender wordt een zelfgekozen identiteit die ingrediënten bevat van man of vrouw zijn. Daarenboven kan die identiteit ook schuiven in de persoonlijke geschiedenis. Het maakt het er niet overzichtelijker op! Zitten we met een probleem van genderdiversiteit en genderdualiteit? Maar is dit soort analyse niet eerder een pure uitdrukking van wishful thinking? Determineert onze biologische realiteit niet wie we zijn? Is dat niet dominant? Of gaat het nog om andere mechanismen? Een vrouwenlichaam met inbegrip van het vermogen om kinderen te krijgen, legt meer eisen op aan het psychisch systeem, vormt een grotere mentale uitdaging dan een mannenlijf. Een vrouwenlichaam vraagt meer mentaal werk. Zo bekeken is er geen genetische determinering, maar zijn er oriëntaties opgelegd door het lijf, bij de ontwikkeling van dat lijf. Maar je kunt je natuurlijk ook onttrekken aan die eisen. Het gaat uiteindelijk niet om biologische noch om sociale determinering, maar om “een grotere complexere vraag die uitgaat van het lijf naar het mentale toe”. Een complexere vraag die een leven lang duurt. Wat zijn de effecten op een cultuur als ze gaandeweg geconfronteerd wordt met ontwikkelingen die oude beelden laten wankelen? Trekt dat als een scheve lijn door onze samenleving? Een scheve lijn tussen mensen die wel flexibel reageren en anderen? Een ongemakkelijke, soms scherpe maatschappelijke tegenstelling met zeer vergaande reacties van individuen en dramatische gevolgen.
En het feit dat sociale media die lijn nog schever trekken.




Ons team

©Fred Debrock

Ariane Bazan

Ariane Bazan is doctor in de biologie en in de psychologie. Ze is hoogleraar Klinische Psychologie en Psychopathologie aan de Université Libre de Bruxelles (ULB) en psychoanalytica in privépraktijk. Voor haar heeft psychologie het mentaal apparaat als object (en niet de hersenen of de maatschappij), en doorheen haar werk (onderzoek, kliniek en engagement) pleit ze voor een specifieke rol van deze wetenschap in het maatschappelijke en politieke debat. Ze is ook columniste voor de Standaard.


Edith Cassiers

Edith Cassiers werkt als theaterwetenschapper aan de Universiteit Antwerpen, waar ze lesgeeft en doctoreerde over creatieprocessen van theaterregisseurs. Daarnaast werkt ze als dramaturg. Ze is een van de drijvende krachten achter Femina Libera. Femina Libera is Latijn voor 'vrije vrouw', maar 'liber' betekent ook 'boek' in het Latijn. Revolutie door literatuur. Vrijheid met, door en voor boeken.


Marijke Coornaert, duelmeester

Onze duelmeester Marijke Coornaert woont afwisselend in Antwerpen en Prince Albert (Zuid Afrika). Hier schrijft ze, leest ze samen met anderstaligen, geeft ze dramasessies aan nieuwkomers. Daar werkt ze aan de opbouw van een kunstenschool in de township van Prince Albert, faciliteert de jaarlijkse komst van leraren in opleiding en schrijft ze. Ze Studeerde Germaanse filologie, coördineerde vier jaar Vrouwenstudies en doorliep de Schrijversacademie. Publiceerde ‘Echokind zingt’ en ‘Twee Maten Verlies.’